از عربستان سعودی تا لبنان
تا
لبنان
نويسنده:
Stéphane LACROIX
استاد دانشگاه علوم انسانی در پاریسبرگردان:
Negin Sharif-Cekanowski نگین شریف سکانوسکی
مدتهای مدید، از محققانی که روی خاور
میانه تحقیق می کردند این ایراد را میگرفتند که موضعی بی اندازه تجربی داشته و
شرکت حاشیهایشان را در مباحث مهم آکادمیک علوم اجتماعی محکوم میکردند. ولی
در سالهای اخیر این گرایش تغییر جهت داده است، و این کارقأعدتا با بردن منطقه در
بطن تاریخ جهانی باعث تسریع «بهار عرب» شده است.آثار آملی لورنار در مورد عربستان
سعودی (۱) و برنار روژیه در باره لبنان(۲)، با چارچوب تئوریک منسجم خود به زیبایی
این تحول را نشان میدهند. شایان ذکر است که هیچ یک از این دو از انجام تحقیقات
که در شرایط بخصوص دشواری در منطقه انجام میشده است، چشم پوشی نکرده اند.
پروژه کتاب روژیه که از جامعه شناسی واقع گرا الهام میگیرد، این است که رفتار برخی از عوامل بحرانهایی را که لبنان در این ده ساله اخیر به خود دیده است را مورد برسی قرار دهد. او تفسیری نواورانه را با ارائه سه چهره شاخص مبارزان متعهد که هر کدام به یک « گروه جنبشی» متصل هستند، نشان می دهد : مقوین (مبارز « سنتی» )، که با سلطه غرب مخالفت کرده و وقتی امکان آن را دارد به دستگاه دولتی تکیه میکند، مثل مجاهد( مبارزان جهاد)، که از موقعیت افغانستان سالهای ۱۹۸۰ منشأ گرفته, به جنگ مثل هدف نهایی اولویت داده و هر گونه منطق رسمی را رد میکند و مکتیل (مبارزان محلی ) که از یک طرف (به معنای واقعی کلمه ) از زمین خود ، و از طرف دیگر از استقلال سیاسی خود دفاع میکنند.
به هر کدام از این سه دسته، اماکن، موقعیت ها، اشخاص و واژه نگاری خاصی تعلق میگیرد. هر کدام نیز منطق متفاوتی دارند که در عین حال هم محلی - و برای موقین و مجاهدین - و هم فرا ملیتی است. روژیه بخصوص با تجزیه تحلیل خط سیر مبارزین نشان میدهد که چگونه و چرا برخی از آنها از یک روش به روش دیگر رو می آوردند. به این ترتیب او رفتار سیاسی شیخهای سلفی طرابلس را، که اغلب آنرا ناشفاف میخوانند را قابل فهم کرده است، کسانی که می توانندبه طور متوالی و یا حتی همزمان به هم، متحد بیطرف قدرت غیر مذهبی معروف به۱۴ مارس (اطرافیان سعد حریری ) و هم مرجع روحانی برخی از شبکه های جهاد (بخصوص فتاح الاسلام ) باشند .
* در انگلیسی Shopping Malls
- ۱ Amélie Le Renard, Femmes et espaces publics en Arabie saoudite, Dalloz, Paris, 2011, 352 pages, 48 euros.
-۲ Bernard Rougier, L’fOumma en fragments. Contrôler le sunnisme au Liban, PUF, Paris, 256 pages, 25 euros
با عرض سلام ، خدمت تمام سروران که با دقت نظر و انتقادهای سازنده خود ، مرا در انجام رسالتم در ارتقاء کمی و کیفی هر چه بیشتر مطالب یاری نموده و می نمایند .